با کشف ساختار معماري در سد هخامنشي پاسارگاد،

حقايق تازه‌اي از سدسازي و شهرسازي دوره‌ هخامنشي آشکار شدند         

با پايان يافتن فصل دوم کاوش در سد هخامنشي تنگ حنا واقع در شمال شرق پاسارگاد و کشف ساختار معماري شامل کانال‌هاي بزرگ و کوچک و حوضچه‌ي تعبيه‌شده در تاج سد، حقايق تازه‌اي از سدسازي و شهرسازي دوره‌ي هخامنشي آشکار شدند.

علي اسدي ـ سرپرست هيأت ايراني دومين فصل کاوش سد هخامنشي تنگ حنا ـ اين سد را يکي از هشت سد احداث‌شده در اوايل دوره‌ هخامنشي بر شاخه‌هاي مختلف رودخانه‌ي پلوار در 30 کيلومتري پاسارگاد دانست و گفت: بررسي‌هاي صورت‌گرفته بيانگر آن است که دو سد از جمله تنگ حنا داراي ساختار پيچيده‌تري نسبت به بقيه‌اند.

اين باستان‌شناس بيان كرد: مطالعه و بررسي سدهاي هخامنشي موجود در پاسارگاد مي‌تواند ديدگاه ما را نسبت به شهرسازي اوايل دوره‌ هخامنشي و کشاورزي اين دوره به کلي دگرگون کند.

به گفته‌ او، اين سد در دوران کوروش بزرگ با هدف ايمن‌سازي شهر پاسارگاد و جلوگيري از تخريب آن به‌وسيله‌ي سيلاب‌هاي رودخانه پلوار با استفاده از هسته‌هاي رسي در بدنه و پشتيبان‌هاي قلوه‌سنگي در سمت داخلي و بيروني به طول تاج 600 متر و ارتفاع 12 متر ايجاد شده است.

اسدي ساختار معماري جالب در بخشي از تاج سد را از جمله پيچدگي‌هاي اين معماري دانست و اظهار داشت: اين بنا داراي سه بخش شامل يک کانال بزرگ به ارتفاع يك‌ونيم، عرض 70 سانتي‌متر، شش كانال کوچک و حوضچه‌اي به ابعاد 10 در 8 متر است که آب از درياچه‌ي سد پس از وارد شدن به کانال بزرگ و پس از آن به کانال‌هاي کوچک به حوضچه هدايت مي‌شود.

سرپرست هيأت ايراني دومين فصل کاوش سد هخامنشي تنگ حنا کوچک‌تر شدن ابعاد شش کانال کوچکي را که آب را به حوضچه هدايت مي‌کند، از نکات جالب معماري اين سد دانست و افزود: اين امر موجب مي‌شود، آبي که از کانال بزرگ به کانال‌هاي کوچک وارد مي‌شود، با فشار بيش‌تري به سوي حوضچه جريان يابد.

وي هدف فصل دوم کاوش را اطلاع از چگونگي ساختار اين حوضچه اعلام و بيان كرد: هرچند براي اعلام نظر قطعي، بررسي‌هاي بيش‌تري لازم است، اما احتمال دارد، حوضچه براي شست‌وشوي مواد معدني يا نوعي توليدات کشاورزي ايجاد شده باشد.

سرپرست هيأت ايراني دومين فصل کاوش سد هخامنشي تنگ حنا درباره‌ ويژگي‌هاي اين بنا، گفت: اين حوضچه با دقت فوق‌العاده زياد و مانند ديگر ساختارهاي معماري دوره‌ هخامنشي با بلوک‌هاي سنگي به وزن‌هاي مختلف از يك تا چهار تن، کانال بزرگ و کانال‌هاي کوچک که درون آن‌ها با اندودي از قير که حکم عايق‌بندي دارد، ساخته شده است. اين سنگ‌ها با بست‌هاي دم‌چلچله‌يي به‌وسيله‌ ميله‌هاي آهني و سرب مذاب مستحکم شده‌اند.

فصل دوم کاوش در سد تنگ حناي پاسارگاد به‌صورت مشترک با هيأتي از باستان‌شناسان فرانسوي انجام شد. سرپرست غيرايراني اين هيأت دکتر رمي بوشارلا بود.