انسان کامل از دیدگاه اشوزرتشت

گردآوری و تألیف: م. پورآزاد

«ای اهورامزدا، با دلی پاک و اندیشه‌ای نیک به تو رو می‌آورم. ای مزدای نیکی افزای، خواستارم که به من کامیابی در این جهان مادی و توفیق وصول به آن را در جهان مینوی ببخشایی و این‌که بتوانم چنان گروه مردمان را  آئین بیاموزانم که هر دو جهان را چنین دریابند.»                                                                        «یسنا، هات 28»

الف: آشنایی با زندگی زرتشت و عصر او؛ و طرح برخی از کلیات دین او از طریق ارتباط برقرار کردن با انسان کامل زرتشت است.

زرتشت پیامبر ایران باستان، چون سایر بزرگان تاریخ بشر زندگی‌اش در هاله‌ای از اسطوره و افسانه فرو رفته است، به گونه‌ای که در تاریخ تولد و زادگاه این پیامبر اتفاق نظر زیادی وجود ندارد. اگر بخواهیم نظر محققین و مؤلفین دوره‌های مختلف را در این مورد نقل کنیم، مجموعه‌ای بسیط خواهد شد.

اشارتی مختصر به برخی از مهم‌ترین اقوال:

ارسطو Aristotle، زرتشت را 6000 سال قبل از افلاطون گزارش کرده است، هرمودورس «Hermodoros» 5000 سال قبل از نبرد ترویا Troya  را تاریخ تولد زرتشت می‌داند. برخی محققین تاریخ 6000 ساله ارسطو را 600 سال ق.م فرض کرده‌اند. پرفسور فاروق صفی‌زاده دوره‌ی گاثاها را به 14000 سال قبل می‌رساند. ولتر Volter دانشمند فرانسوی حیات زرتشت را 6000 سال قبل از کوروش می‌داند.

گاثاها قدیمی‌ترین بخش اوستاست که زبان آن، هم دوره‌ی وداهاست. با استناد به این بخش اوستا تاریخ تولد زرتشت 1500 سال ق.م می‌باشد. «موریس مترلینگ گاثاها را قدیمی‌تر از وداها می‌داند.»

اختلافات بسیاری نیز در مورد زادگاه زرتشت وجود دارد ... که شهر «شید»، تکاب کنونی، در منطقه آذربایجان و شهر«ری»، مراغه کنونی، معتبرتر از دیگر اقوال می‌نماید.

یکی از دلایل این اختلافات، تولد چند شخصیت بنام زرتشت در تاریخ ایران بوده است. به عنوان مثال: محمود شهر زوری نویسنده نزهه الارواح و روضه الافراخ، قطب الدین شیرازی نویسنده دره التاج لغزه الدیباج، سعدالدین اسعد دوانی نویسنده لوامع اشراق فی مکارم الاخلاق زرتشت را با حضرت ابراهیم خلیل الله یکی دانسته‌اند.

فراهیم یا پراهیم در زبان پهلوی به معنی طبیعت است. واژه اپراهام «Apraham» همان ابراهیم می‌باشد. نام پدر حضرت ابراهیم آذر است که نامی‌است ایرانی. معجزه زرتشت و حضرت ابراهیم هر دو وابسته به آتش است. زاده شدن هر دو در غار و دیگر تشابهات سبب شده که برخی مورخین کتاب حضرت ابراهیم، مصحف را، همان اوستا و یگانگی این دو شخصیت را دلیلی برای نبودن نام زرتشت در قرآن بدانند (البته در آیه 17 سوره حج از زرتشتیان بنام مجوس و در زمره‌ی ادیان صاحب کتاب یاد شده است. در عهد قدیم و جدید انجیل یوحنا، باب یکم، آیه 14-انجیل متی، باب دوم، آیه 14- باب 16، آیه 16 و ... نیز از زرتشت و زرتشتیان به خوبی یاد شده است.)